Oedeem betekent letterlijk ophoping van vocht. Bij lymfoedeem is de afvoer van weefselvocht te gering vanwege een stoornis in het lymfstelsel.?Het lymfstelsel is een reinigings- en afweersysteem, bestaande uit een netwerk van lymfvaten en lymfknopen. De lymfvaten nemen weefselvocht op waarin eiwitten, afvalstoffen en schadelijke deeltjes zijn opgelost. De lymfknopen, die onder andere in de liezen, oksels en hals zitten, werken als filters. Schadelijke deeltjes en afvalstoffen worden in de lymfknopen vernietigd. Lymfoedeem geeft hinder en kan soms leiden tot ontstekingen (ook wel wondroos genoemd en wordt veroorzaakt door een bacterie), gewrichtsklachten en huidklachten.
Bij lymfoedeem is sprake van een zwelling. Ook een zwaar, vermoeid gevoel in arm of been, of een gevoel van spanning rondom pols, vingers, enkels, elleboog of knieën kan het gevolg zijn van lymfoedeem. De patiënt kan ook pijn ervaren. In een later stadium kunnen ook huidveranderingen optreden.
De stoornis in het lymfsysteem kan aangeboren (primair) zijn. Meestal treedt lymfoedeem echter op na een ernstige beschadiging en/of verwijdering van de lymfvaten of lymfknopen (secundair).
De
huidtherapeut van Steutker Huid- en Oedeemtherapie kan ervoor zorgen dat het vocht wordt afgevoerd door middel van
oedeemtherapie. Deze therapievorm bestaat uit
manuele lymfedrainage,
oedeem- en fibrosegrepen, ambulante compressietherapie of
lymftaping aangevuld met
Marnitz-therapie en/of
endermologie. Ook kan de therapeut daarnaast een drukgolfapparaat of ‘lymfapress’ gebruiken. De vochtafvoer vermindert de eventuele pijn. Na het stimuleren van de vochtafvoer volgt eventueel het
zwachtelen van de behandelde ledematen en het aanmeten van een
therapeutisch elastische kous zodat het verkregen resultaat behouden blijft. De huidtherapeut zal u specifieke
bewegings- en ademhalingsoefeningen aanleren die de afvoer van het lymfvocht via de lymfvaten bevordert. Ook geven de huidtherapeuten van Streutker Huid- en Oedeemtherapie cursussen
zelfmanagement bij armlymfoedeem om zo te leren hoe u in de thuissituatie het beste met oedeem om kan gaan.
Naast huidtherapeutische mogelijkheden is het belangrijk om door middel van sport en beweging de lymfvaten te stimuleren. Wandelen, zwemmen en gymnastiek (onder deskundige begeleiding) zijn zeer geschikt. Sporten die leiden tot overbelasting of sporten met veel plotselinge bewegingen (bijvoorbeeld squash) zijn af te raden. Ook moet u zware en langdurige lichamelijke inspanning vermijden.
Extreme kou en extreme warmte (zonnebrand) hebben een slechte invloed op lymfoedeem. Datzelfde geldt voor insectenbeten (in verband met wondjes en het daarmee samenhangende infectiegevaar) en knellende kleding. Deze onderwerpen komen onder meer aan bod in de cursus
zelfmanagement bij armlymfoedeem.